ابن خلدون ( مترجم : م . محمد پروين گنابادى )
840
تاريخ ابن خلدون ( مقدمه تاريخ ابن خلدون ) ( فارسى )
آنها را بهم متصل ميكنند و حروفى را كه در نزد آنان معلوم است مياندازند چنان كه جز اهل اصطلاح ديگرى آنها را نميداند و از اين رو ديگران از درك اين گونه كلمهها عاجز ميشوند ، و اينها كاتبان ديوانهاى سلطانى و دفاتر قضاتاند . و گويا تنها اين گروه بچنين اصطلاحاتى آشنا هستند و ديگران آنها را نميدانند چون آنها پيوسته با انواع گوناگون خطوط سر و كار دارند و طرز خط آنان معروف است و كسانى هم جز خود ايشان بر آن احاطه دارند . ليكن اگر اين شيوه را براى كسانى كه باصطلاحات آنان آشنا نميباشند بنويسند درست نيست ، بلكه بايد در چنين مواردى از اين شيوه عدول كنند و تا حد امكان كلمات را خوانا و روشن بنويسند و گر نه خط آنان بمنزلهء خطى بيگانه خواهد بود چه از لحاظ عدم دلالت هر دو يكسان ميباشند . و در اين باره تنها ميتوان عذر كاتبانى را پذيرفت كه در ديوانهاى سلطانى كار ميكنند و موظفند اموال و سپاهيان سلطان را در دفاتر ضبط كنند و بكوشند كه در دسترس ديگران قرار نگيرد و چنين مطالبى را از ديگران كتمان كنند چه اين گونه موضوعات از اسرار پادشاهى است كه بايد آنها را نهان سازند . از اين رو آنقدر در نوشتن اصطلاحاتى كه باينگونه امور اختصاص دارد مبالغه ميكنند كه بمنزلهء معمائى مىشود و اصطلاح آنان اين است كه از حروف بكلمههاى خاصى از قبيل نامهاى خوشبوها و ميوهها و پرندگان يا گلها تعبير ميكنند و اشكال ديگرى وضع ميكنند بجز اشكال حروف معمولى كه مردم آنها را در نوشتن براى تعبير از انديشههاى خود به كار مىبرند . و چه بسا كه كاتبان براى اطلاع يافتن بر اين اشكال قوانينى وضع ميكنند ، هر چند در آغاز آنها را وضع نكردهاند ، كه داراى مقياسهاى معين مىباشد و آنها را به نسبت فهم خود استنباط ميكنند و « كليد معما » مينامند . و در اين باره در ميان مردم دفاتر معروفى متداول است و خدا داناى حكيم است . [ 1 ] ]
--> [ 1 - ) ] اشاره به : إِنَّهُ هُوَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ 12 : 83 . سورهء يوسف آيهء 83 . قسمت داخل كروشه در « ينى » نيست .